Wymogi formalne dotyczące transkrypcji nagrań na potrzeby postępowań sądowych

Dokładne odtworzenie przebiegu rozmowy wymaga uwzględnienia wielu elementów, które w powszechnym słuchaniu mogą pozostać niezauważone. Znaczenie mają nie tylko i wyłącznie same słowa, lecz również kolejność wypowiedzi, sposób reagowania rozmówców i fragmenty, w których kilka osób mówi jednocześnie. Transkrypcje nagrań są wykorzystywane w głównej mierze przy dokumentowaniu zebrań, rozmów telefonicznych, wywiadów, konsultacji a także materiałów związanych z różnymi postępowaniami.

Sposób przygotowania zapisu zależy głównie od jego przeznaczenia. Przeciwnie opracowuje się rozmowę, z której potrzebne są jedynie najbardziej istotne ustalenia, a całkiem inaczej materiał wymagający zachowania pełnego brzmienia każdej wypowiedzi. W tym drugim przypadku nie należy usuwać powtórzeń, podmieniać szyku zdań ani poprawiać wypowiedzi tak, ażeby brzmiały bardziej formalnie. Dosłownie jeżeli już rozmówca używa niepoprawnych konstrukcji językowych, ich zmiana może wpłynąć na charakter albo znaczenie wypowiedzi. Zapis tekstowy powinien więc odzwierciedlać rzeczywisty przebieg rozmowy, a nie jej późniejszą, poprawioną wersję.

Jednym z trudniejszych etapów pracy jest uwarunkowanie, które fragmenty nagrania można odtworzyć bez wątpliwości. Problemy ukazują się zwłaszcza przy słabej jakości dźwięku, nagraniach wykonywanych z ogromnej odległości oraz rozmowach prowadzonych w miejscach publicznych. Dźwięki otoczenia mogą zagłuszać pojedyncze słowa, a niewyraźna wymowa utrudnia rozpoznanie końcówek i nazw własnych. W takich sytuacjach samo kilkukrotne odtworzenie pliku nie za każdym razem wystarcza (źródło: transkrypcja do sądu cennik). Czasem niezbędne jest sprawdzenie szerszego fragmentu, ponieważ dopiero wcześniejsze i późniejsze zdania pozwalają rozpoznać temat wypowiedzi. Nie znaczy to jednakże, że brakujące słowa można uzupełniać na bazie przypuszczeń. Jeśli treść pozostaje nieczytelna, powinno się odpowiednio oznaczyć taki fragment. Tożsama zasada dotyczy identyfikacji uczestników. Gdy nie ma pewności, kto zabrał głos, nie gorzej zastosować neutralne oznaczenie niż przypisać wypowiedź niewłaściwej osobie. Ma to znaczenie w szczególności w materiałach, w których poszczególne kwestie mogą być w przyszłości analizowane oddzielnie.

W przypadku dokumentów stosowanych w sprawach prawnych szczególne znaczenie ma zgodność zapisu z oryginalnym materiałem. Transkrypcja do sądu powinna przedstawiać wypowiedzi w odpowiedniej kolejności, z zachowaniem rozróżnienia między uczestnikami rozmowy. Ważne jest również uwzględnienie krótkich reakcji, zaprzeczeń, potwierdzeń i pytań, które mogą posiadać znaczenie dla odczytania całego dialogu. Nie należy we własnym zakresie skracać wypowiedzi jedynie dlatego, że niektóre fragmenty wydają się powtarzalne albo mało ważne. W zależności od celu dokumentu przydatne są znaczniki czasu wskazujące moment rozpoczęcia poszczególnych kwestii. Pozwalają one bardzo szybko wyszukać świetny fragment w nagraniu i porównać go z zapisem tekstowym. Stenogram może także zawierać oznaczenia przerw, niezrozumiałych słów czy wypowiedzi nakładających się na siebie. Trzeba jednak pamiętać, że dokładny zapis rozmowy nie jest tym samym co jej ocena prawna. Nie rozstrzyga własnymi siłami o wiarygodności uczestników ani o znaczeniu dowodowym przedstawionych treści. Sposób użycia takiego dokumentu zależy od założeń konkretnego postępowania.

Przy opracowywaniu materiałów audio bardzo często stosuje się programy samoczynnie zamieniające mowę na tekst. Takie rozwiązania mogą zbudować wstępną wersję dokumentu, jednak ich wyniki nie zawsze odpowiadają rzeczywistej treści nagrania. Błędy ukazują się przy rozpoznawaniu nazwisk, nazw miejscowości, dat, kwot a także wyrazów o podobnym brzmieniu. Dodatkowym ograniczeniem jest trudność w prawidłowym rozdzielaniu wypowiedzi kilku osób, szczególnie gdy rozmówcy sobie przerywają. Z tego powodu w sposób automatyczny wygenerowany treść wymaga testom z oryginalnym plikiem. Warto zwrócić uwagę też na sposób zapisu liczb, skrótów i określeń profesjonalnych, ponieważ ich nieprawidłowa interpretacja może prowadzić do zmiany sensu całego zdania. Osobnego podejścia wymagają nagrania wielojęzyczne, w których uczestnicy przechodzą z jednego języka na drugi albo używają obcojęzycznych nazw. Przygotowany dokument powinien zachowywać spójny układ, ale nie może upraszczać treści kosztem jej dokładności. Znaczenie moraz zgodność tekstu z czasem trwania nagrania a także prawidłowe oznaczenie wszystkich miejsc, w których odtworzenie wypowiedzi nie było możliwe.

Więcej informacji na stronie: transkrypcja do sądu.